Kiralık eve taşınmanın başlangıç bütçesi nasıl hazırlanır?

Aylık kirasını karşılayabileceğiniz bir ev, taşınma ayındaki bütün ödemeleri rahatça karşılayabileceğiniz anlamına gelmez. İlk kira, güvence tutarı, nakliye ve abonelik işlemleri kısa bir zaman aralığına sığabilir. Mevcut evin giderleri de bir süre devam edebilir.

Kiralık ev ararken iki ayrı rakam belirleyin: her ay sürdürebileceğiniz toplam konut gideri ve taşınma döneminde hazır bulunması gereken para. Böylece aylık bütçenize uygun bir evin başlangıç koşullarını da değerlendirebilirsiniz.

Ödeyeceğiniz parayı üç grupta izleyin

Başlangıç tablonuzda şu ayrımı kullanın:

• Harcama: İlk kira, nakliye, temizlik ve varsa size düşen aracılık hizmeti gibi ödemeler.
• Güvence olarak ayrılan para: Kira depozitosu ve varsa abonelik güvence bedelleri. Bunlar kullanılabilir paranızı azaltır; geri alınmaları ilgili koşullara bağlıdır.
• Elde tutulacak pay: Henüz harcanmamış, ek işler veya zamanlama farkları için ayırdığınız tutar.

Depozitoyu taşınırken ödenecekler arasına koymak gerekir. Ancak onu kesin olarak harcanmış bir giderle aynı değerlendirmek toplam maliyet resmini bozar. Tersine, ileride geri alınabileceğini düşünerek başlangıç hesabından çıkarmak da o gün ihtiyaç duyacağınız parayı eksik gösterir.

İlk kira ile güvenceyi karıştırmayın

Kira başlangıcı, ilk ödeme tarihi, anahtar teslimi ve fiilen taşınacağınız günü ayrı ayrı yazın. Bu tarihler her zaman aynı olmayabilir. Eski evden çıkış takviminizi de yanına ekleyin; iki konuta ilişkin ödemelerin çakışacağı dönemi görün.

Türk Borçlar Kanunu’nun 342. maddesine göre konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kararlaştırılan güvence, üç aylık kira bedelini aşamaz. Parayla güvence kararlaştırılmışsa madde, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek vadeli tasarruf hesabına yatırılmasını ve bankanın geri verme koşullarını düzenler. Tutar kadar saklama ve iade düzenini de sözleşme öncesinde netleştirin. Türk Borçlar Kanunu, madde 342 — Ticaret Bakanlığı

Üç aylık tutar bir üst sınırdır; her kiralamada bu tutarın istenmesi gerektiği anlamına gelmez. Önceki evin güvencesini ise iade tutarı ve zamanı netleşmeden yeni evin kesin finansman kaynağı saymayın. Sözleşmeye özgü bir uyuşmazlık veya tereddütte hukuki görüş alın.

Aracılık ve abonelik kalemlerini yazılı öğrenin

Aracılık hizmeti alınıyorsa Yönetmelik’in 20. maddesinde kiralama hizmet bedelinin KDV hariç bir aylık kirayı aşamayacağı belirtilir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça bedel taraflar arasında eşit paylaşılır. Bütçenize, üzerinde anlaşılan paylaşım uyarınca size düşen KDV dahil tutarı yazın. Ticaret Bakanlığı — Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik

Elektrik, su, doğal gaz ve internet için yeni abonelik mi, nakil mi gerektiğini ilgili sağlayıcıdan öğrenin. İşlem ücreti, güvence ve ilk kullanım faturalarını birbirinden ayırın. İnternet için düşündüğünüz paketin tam adreste sunulup sunulmadığını da teyit edin. Mevcut paketinizi sorunsuz taşıyabileceğiniz varsayımıyla hareket etmeyin.

Aidatın tutarını ve içerdiği hizmetleri yönetimden sorun. Isınma gibi bir kalem aidatta bulunuyorsa aylık tahmininizde aynı gideri ikinci kez toplamamaya dikkat edin.

Taşınma tekliflerinin aynı işi kapsadığından emin olun

İki nakliye teklifini karşılaştırırken yalnız son rakama bakmayın. Paketleme, mobilya sökme ve kurma, kat durumu, dış cephe asansörü ihtiyacı, aracın binaya yaklaşabileceği mesafe ve depolama tekliflerde aynı kapsamda mı?

Evde yapılacak boya, temizlik veya küçük onarımlar için de kimin hangi işi üstleneceğini önceden konuşun. Kiraya verenin üstleneceği belirtilen işi kendi bütçenize kesin harcama olarak eklemek yerine, sorumlu kişi ve tamamlanma tarihiyle kaydedin. Kiralananda değişiklik gerektiren işleri gerekli mutabakat sağlanmadan başlatmayın.

Rakamlarla temsili bir başlangıç hesabı

Aşağıdaki tutarlar yalnız hesabın nasıl kurulacağını göstermek için seçilmiştir; İstanbul kira ortalaması, fiyat teklifi veya piyasa tarifesi değildir. Örnekte aracılık hizmeti alınmadığı varsayılmıştır.

Bu varsayımlarda 55.000 TL harcama, 65.000 TL güvence ve 10.000 TL nakit payı vardır. Dolayısıyla 130.000 TL’nin tamamını “taşınmada harcanan para” diye adlandırmak doğru olmaz. Eski evle çakışan kira veya aracılık hizmeti gibi ek kalemler varsa kendi tablonuza ayrıca girin.

Son kontrol: tutar, tarih, dayanak

Her ödeme için şu üç bilgiyi tamamlayın: ne kadar, hangi gün, hangi teklif veya anlaşmaya göre? Ardından taşındıktan sonraki olağan ayı kira, aidat, kullanım faturaları ve ulaşım giderleriyle yeniden hesaplayın.

Kendi tablonuzu hazırlarken yukarıdaki örnek tutarları silip yalnız sizin evinize ve taşınmanıza ait rakamları yazın. Başlangıç parasıyla aylık giderlerin ikisini birden görebildiğinizde, seçenekleri daha rahat karşılaştırabilirsiniz.