Tapu ve arsa
Vekâletle ev alım veya satımında yetkinin kapsamı nasıl araştırılır?
Bu rehberde 4 bölüm
Bir kişi tapu işlemine bizzat katılamadığında temsil yoluyla ilerlemek mümkün olabilir. Ancak “vekâleti var” bilgisi tek başına yeterli değildir. Hangi kişi adına, hangi taşınmaz için, hangi işlemlerin yapılabildiği ve belgenin işlem gününde kullanılabilir olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu inceleme, belgenin fotoğrafını görmekten daha kapsamlıdır.
Kimin kimi temsil ettiğini netleştirin
Dosyanın başına malik veya alıcı olacak kişinin bilgilerini, işlemi yürütecek temsilciyi ve temsil ilişkisinin hangi belgeye dayandığını yazın. Bir aile üyesi olmak, aynı soyadını taşımak veya uzun süredir satış görüşmesini yürütmek, tek başına işlem yetkisinin kanıtı değildir. Belgenin hangi kişi adına kullanılacağını doğru eşleştirmek ilk adımdır.
Birden fazla malik varsa her kişinin temsil durumu ayrı incelenmelidir. Tek bir kişinin verdiği vekâletin diğer malikler adına da işlem yapılmasını sağladığını varsaymayın. Başvuru öncesinde tapu birimine sunulması gereken belge biçimini ve tamamlanması gereken bilgileri sorarak dosyayı hazırlayın.
Yapılacak işlemi belgeyle eşleştirin
| İnceleme alanı | Açıklığa kavuşacak soru |
|---|---|
| İşlemin türü | Alım mı, satış mı, başka bir işlem mi? |
| Taşınmaz | Yetki belirli bir konutla sınırlı mı? |
| Koşullar | Bedel veya başka sınırlamalar bulunuyor mu? |
| Ödeme | Bedelin kime ödeneceği nasıl teyit edilecek? |
| Temsil düzeni | Birlikte hareket veya başka yetki şartı var mı? |
Yetkinin kapsamını kendi sözcüklerinizle genişletmeyin. Satış görüşmesi yapabilme, resmi işlemi gerçekleştirme ve bedelle ilgili tasarruf konuları belge ve işlem türüyle birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle bedelin temsilcinin hesabına ödenmesi isteniyorsa, ödeme alacak kişiyi ve yetkinin kapsamını noter, tapu birimi ve gerektiğinde hukukçuyla netleştirin.
Belgenin güncelliğini resmi süreçte doğrulatın
TKGM’nin TAKBİS açıklaması, noterlik belgelerinin doğrulanmasına yönelik kurumlar arası bağlantıları anlatır. Bu, telefona gönderilen bir görüntünün kendi başına yeterli kontrol olduğu anlamına gelmez. Başvurunun yürütüldüğü resmi süreçte belgenin kabulü ve yetkinin güncel durumu teyit edilmelidir.
Belgenin tarihi, düzenlendiği yer ve varsa süre veya sınırlamalarını kaydedin. Yurt dışında düzenlenmiş bir belge söz konusuysa tanınma, onay ve çeviri gerekliliklerini işlemden önce yetkili kuruma sorun. Her yabancı belgenin aynı usulle kullanılabileceğini veya yalnızca tercümenin yeterli olduğunu varsaymayın.
Satış iletişimini yetki incelemesinden ayırmayın
Temsilciyle yapılan görüşmelerde hangi teklifin kime iletileceği, kimin onay vereceği ve hangi bilginin yazılı teyit gerektirdiği baştan belli olsun. Görüşmede verilen söz ile vekâletin izin verdiği işlem arasında fark varsa, bu farkı tapu gününde çözmeye çalışmak takvimi zorlaştırır. Alıcı taraf da satıcı taraf da aynı belge üzerinden ilerlemelidir.
Hazırlık sonunda “belge görüldü” şeklindeki genel bir not yerine, “kapsam soruldu, eksik belge bildirildi, ödeme yetkisi teyit bekliyor” gibi somut kayıtlar tutun. Vekâletin hukuki yorumunda tereddüt bulunuyorsa uzman incelemesi alın. Amaç temsilciyi tanıyor olmanın verdiği rahatlığı, yapılacak işlemin gerçekten yetki kapsamında bulunduğunu gösteren doğrulamayla tamamlamaktır.