Değerleme bedeli satış bedelinden düşük çıkarsa hangi hesap yeniden yapılmalı?

Satıcıyla konuşulan fiyat ile bankanın değerlendirmede esas aldığı değer farklı olabilir. Böyle bir durumda ilk yapılacak iş, aradaki farkı otomatik olarak “eksik kredi” diye adlandırmak değil; bankanın gerçekten kullandırabileceğini bildirdiği tutarla satın alma bütçesini yeniden kurmaktır. Değerleme sonucu, kredi limiti ve sizin ödeme gücünüz birbirine bağlı fakat ayrı bilgilerdir.

Üç ayrı rakamı aynı sayfaya yazın

Dosyada satış için konuşulan bedel, rapordaki değer ve bankanın koşullarıyla birlikte bildirdiği kullanılabilir kredi ayrı satırlarda yer alsın. İstenen kredi tutarını üçüncü satıra sonuçlanmış gibi yazmayın. Henüz onaylanmayan tutarın yanına “bekleniyor” notu koyun; hesap kesinleşmiş görünmesin.

Kredi sınırları güncel düzenlemelere ve işlemin özelliklerine göre değişebilir. BDDK’nın 29 Ocak 2026 tarihli konut kredisi kararı değer ve enerji sınıfına göre sınırlar içerir. Kendi başvurunuzda geçerli düzenlemeyi ve diğer koşulları bankadan teyit edin. Tek bir oranı bütün konutlar ve bütün alıcılar için kullanmayın.

Öz kaynak ihtiyacını baştan hesaplayın

Aşağıdaki örnek tamamen varsayımsaldır; bir piyasa fiyatı, kredi teklifi veya krediye uygunluk oranı göstermez. Satış bedelinin 6.000.000 TL, bankanın kullanılabilir olarak bildirdiği kredinin 3.000.000 TL ve alıma ayrılabilen öz kaynağın 2.500.000 TL olduğunu düşünelim.

Bu tabloda alım giderleri ve taşınma henüz bulunmuyor. Dolayısıyla 500.000 TL, bütün işlemin toplam açığı olarak okunmamalıdır. Kendi dosyanızda belgeye dayanan giderleri ayrıca ekleyin; tutarı bilinmeyenleri de görünür biçimde bekleyen kalem olarak tutun.

Fiyat, kaynak ve zaman seçeneklerini ayrı değerlendirin

Fiyatın yeniden görüşülmesi, daha uygun bütçeli başka konut aranması veya işlemin ertelenmesi farklı seçeneklerdir. Satıcının mutlaka indirim yapacağını ya da başka bir bankanın mutlaka daha yüksek tutar vereceğini varsaymayın. Her seçeneğin gerçekleşmesi için gereken teyidi ayrı yazın.

Örneğin fiyat indirimi için satıcının kabulü, ek öz kaynak için paranın gerçekten kullanılabilir olması, yeni banka başvurusu için de yeni değerlendirme gerekir. Beklenen bir satış geliri veya henüz hesaba geçmemiş para, bugünkü ödeme imkanıyla aynı değildir. Yeni borçlanmanın aylık bütçeye etkisini incelemeden yalnızca açığı kapatmasına odaklanmayın.

Takvimi ve verilmiş taahhütleri yeniden okuyun

Finansman hesabı değiştiğinde yalnızca rakamlar değil, kapora koşulları, sözleşmedeki tarihler ve taşınma planı da etkilenebilir. Süre uzatımı gerekiyorsa ilgili taraflarla yazılı netleştirin. Ödenmiş bir tutarın iade edilip edilmeyeceğini kendi yorumunuzla kesinleştirmeyin; anlaşmanın hukuki niteliği ayrıca incelenmelidir.

Karar verebilmek için raporu daha yüksek bir rakama ulaştırma çabasından önce, gerçek ödeme tablonuzu tamamlayın. Son sayfada satış bedeli, teyit edilmiş finansman, kullanılabilir öz kaynak, işlem giderleri ve kalan belirsizlik birlikte görünüyorsa hangi seçeneğin uygulanabilir olduğunu çok daha açık değerlendirebilirsiniz.