Alım ve satım
Konut kredisi tekliflerinde faiz dışında hangi kalemler karşılaştırılmalı?
Bu rehberde 4 bölüm
İki bankanın teklifinde aynı faiz oranını görmek, iki kredinin aynı maliyete sahip olduğu anlamına gelmez. Kullanılacak tutar, vade, başlangıç ödemeleri ve teklifin bağlı olduğu koşullar birlikte okunmalıdır. İstanbul’da beğendiğiniz bir ev için karar vermeden önce amaç, en düşük görünen rakamı seçmekten çok, tekliflerin gerçekten aynı ihtiyacı karşılayıp karşılamadığını anlamaktır.
Karşılaştırmayı aynı noktadan başlatın
Bankalardan aynı kredi tutarı ve aynı vade için tarihli, yazılı teklif isteyin. Bir teklif daha düşük tutar üzerinden hazırlanmışsa aylık taksitin düşük olması tek başına avantaj değildir. İlk taksit tarihi, ödeme sıklığı ve varsa farklı ödeme dönemleri de yan yana durmalıdır. İstenen kredi ile hesaba geçecek net tutar arasında fark bulunup bulunmadığını sorun.
Teklif tarihi özellikle önemlidir. Geçen hafta alınan bir oran ile bugün verilen başka bir teklif, farklı koşulları yansıtabilir. Geçerlilik süresini ve bankanın hangi aşamada koşulları kesinleştireceğini ayrıca kaydedin. İnternetteki hesaplama ekranı ile size sunulan kişisel teklifin aynı olduğunu varsaymayın.
Aylık taksitin yanına toplam ödemeyi koyun
Bir tabloya aylık taksit, taksitlerin toplamı, başlangıçta alınacak ücretler ve dönem içinde doğabilecek diğer giderleri yazın. Bankanın bildirdiği yıllık maliyet oranını da isteyin; ancak farklı kapsamda hazırlanmış rakamları doğrudan kıyaslamayın. Hangi kalemin hesaplamaya dahil olduğunu teklif üzerinden teyit edin.
| Karşılaştırma alanı | Bankaya yöneltilecek soru |
|---|---|
| Başlangıç giderleri | Hangi kalem ne zaman tahsil edilecek? |
| Değerleme gideri | Süreç ilerlemezse bu giderin durumu ne olacak? |
| Sigorta | Hangi teminat, süre ve prim esas alındı? |
| Bağlı ürünler | Kullanım koşulu ve ayrıca maliyeti var mı? |
| Erken ödeme | Sözleşmede hangi koşullar düzenleniyor? |
Boş kalan hücreyi sıfır kabul etmeyin. “Henüz belirtilmedi” yazmak, eksik bilgiyi görünür tutar. Böylece açıklaması olmayan bir teklif yanlışlıkla daha ucuz görünmez.
Sigortalı ve sigortasız teklifleri ayırın
Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre kredi bağlantılı sigorta için tüketicinin açık talebi gerekir; sigorta içeren teklifin yanında sigortasız teklif de sunulmalıdır. Uygun teminatı sağlayan farklı bir sigorta şirketinden alınan poliçeye ilişkin koşullar da açıklanmaktadır. Ayrıntıları Bakanlığın konut finansmanı bilgilendirmesinden kontrol edebilirsiniz.
Karşılaştırmada yalnızca ilk yıl primini kullanmak yanıltıcı olabilir. Teklifteki sigortanın süresini, yenileme yaklaşımını ve sonraki dönemlerin belirli olup olmadığını sorun. Henüz bilinmeyen yenileme bedelini bugünden kesin gider gibi yazmayın; ayrı bir belirsizlik olarak gösterin.
Kendi ödeme takviminizle son kontrolü yapın
Maaş günü ile taksit tarihi arasındaki farkı, ilk ay taşınma giderlerini ve peşinat sonrasında elde kalacak nakdi birlikte değerlendirin. İleride toplu ödeme yapmayı düşünüyorsanız erken ödeme koşullarını imza öncesinde yazılı olarak okuyun. Bugün düşük görünen taksit, sizin nakit düzeninize uygun olmayabilir.
Son karşılaştırma dosyasında her bankanın teklifini, açıklanmayan kalemlerini ve cevap bekleyen sorularını ayrı tutun. Kararı tek bir oran üzerinden vermek yerine, aynı koşullarla hazırlanmış iki tamamlanmış tabloyu değerlendirin. Bu çalışma kredi onayı sağlamaz; hangi teklifin hangi varsayımlarla sunulduğunu daha açık görmenizi sağlar.